Thuế thu nhập cá nhân: Nộp vào, tiêu thế nào?

by tintuc4

Luật Thuế TNCN đã chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-7 vừa qua, trong 35 điều thì Quốc hội đã thống nhất sửa 6 điều đóng vai trò then chốt và được dư luận quan tâm.

Đầu tiên, phải kể đến việc nâng mức thu nhập chịu thuế cho người nộp thuế từ 4 triệu lên thành 9 triệu đồng/tháng, mức thu nhập tạm đảm bảo nhu cầu sinh hoạt của người dân. Chị Trang, ở phố Hào Nam, quận Đống Đa, cho biết, việc nâng mức thu nhập chịu thuế là điều hoàn toàn hợp lý và phù hợp với điều kiện kinh tế hiện nay. “Tôi thấy điểm mới nữa là việc nâng mức giảm trừ của mỗi người phụ thuộc từ 1,6 lên 3,6 triệu đồng/người/tháng là hợp lý bởi, để lo sinh hoạt cho một người phụ thuộc thì mức 3,6 triệu đồng chỉ mang tính chất hỗ trợ”, chị Trang nhấn mạnh.

Quả thật, trước kia nếu như một người lao động có thu nhập 9 triệu đồng mà không có người phụ thuộc thì mỗi tháng cũng vẫn phải nộp 250.000 đồng tiền thuế/tháng. Nhưng nếu có thêm 2 người phụ thuộc thì thu nhập vẫn phải nộp thêm hàng tháng 72.000 đồng. Nay luật mới được ban hành, một người nếu có 2 người phụ thuộc thì thu nhập được phép “nới rộng” ra đến 16 triệu đồng.

2a7Nguoi-dan-se-nghiem-tuc-hon-trong-thuc-hien-nop-thue-khi-.....jpg

Người dân sẽ nghiêm túc thực hiện nộp thuế nếu việc quản lý được thắt chặt… Ảnh: TL

Ngoài ra, thu nhập để xác định là người phụ thuộc cũng được nâng từ 500 nghìn đồng lên 1 triệu đồng/tháng và mỗi một người phụ thuộc đều được Tổng cục Thuế cấp mã số thuế. Những người nằm trong căn cứ xác định phụ thuộc là con đẻ, con nuôi hợp pháp, con riêng của vợ hoặc của chồng dưới 18 tuổi, đối tượng trên 18 tuổi nhưng bị mất khả năng lao động hoặc đang theo học ĐH, CĐ, … mà không có thu nhập hoặc thu nhập dưới 1 triệu đồng/tháng.

Cũng kể từ ngày 1-7-2013, Tổng cục Thuế sẽ cấp mã số thuế tự động dựa trên thông tin đăng ký giảm trừ gia cảnh mà người nộp thuế kê khai. Theo đó, người nộp thuế chỉ được đăng ký và kê khai người phụ thuộc 1 lần trong suốt thời gian tính giảm trừ gia cảnh. Khi nào có sự thay đổi về người phụ thuộc cũng như thay đổi về nơi làm việc thì mới phải đăng ký lại.

Trao đổi với PV, luật sư Anh Tuấn, Đoàn luật sư TP Hà Nội, nhận định, việc cấp mã số thuế cho người phụ thuộc là một phương pháp đúng, tránh để một số người nộp thuế lợi dụng sự lỏng lẻo trong công tác quản lý thuế TNCN để khai man, nhiều người cùng khai chung thông tin 1 – 2 người phụ thuộc nhằm giảm trừ gia cảnh, tránh nộp thuế, khiến cho nguồn thu cho NSNN bị giảm. “Điểm cốt lõi của việc quản lý thuế TNCN là cơ quan thuế phải thường xuyên đối chiếu, kiểm tra và theo dõi danh sách người phụ thuộc. Đồng thời, cũng cần phải có những biện pháp xử lý mạnh mẽ, mang tính răn đe đối với người có ý định lách thuế”, ông Anh Tuấn nói thêm.

Chính phủ cũng đưa ra một số khoản phụ cấp, trợ cấp mang tính đền ơn đáp nghĩa, bảo trợ xã hội, bù đắp,… được loại ra khi tính thu nhập chịu thuế cho người nộp thuế. Cụ thể như trợ cấp, phụ cấp ưu đãi hàng tháng, trợ cấp một lần cho người có công, đối tượng tham gia kháng chiến bảo vệ Tổ quốc; phụ cấp Quốc phòng an ninh; phụ cấp độc hại,…. Đây là một số nội dung trong Nghị định số 65/2013/NĐ-CP quy định chi tiết về một số điều của luật thuế TNCN và luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNCN.

Một số chuyên gia kinh tế nhận định, thuế TNCN ở nước ta chưa phát huy hiệu quả bởi một số nguyên nhân sau: Thứ nhất, ngành thuế và các ngành liên quan vẫn chưa thể kiểm soát được thu nhập thực tế của người dân. Hiện tại, cơ quan quản lý thuế mới chỉ “nắm” được thu nhập dựa vào bảng lương, thưởng theo kiểu tự kê khai, chưa có công cụ nào để quản lý và giám sát. Ở các nước khác, mọi giao dịch đều phải thông qua thẻ thanh toán của các ngân hàng. Cho nên, họ kiểm soát rất tốt thu nhập thông qua tài khoản cá nhân của mỗi công dân. Nhờ đó, việc tính thu nhập chịu thuế cũng như thuế TNCN khá thuận lợi và chính xác.

Có thể thấy, mấu chốt của vấn đề thuế TNCN không hoàn toàn ở chỗ đóng thuế như thế nào hay mức đóng thuế ra mà nó còn nằm ngay cả trong việc quản lý và sử dụng tiền thuế đó có đúng mục đích không, có gây thất thoát không.

Bất kỳ một công dân nào cũng muốn thực hiện quyền lợi và nghĩa vụ đóng thuế của mình để xây dựng đất nước nhưng nếu như việc sử dụng tiền thuế đó kém hiệu quả thì sẽ lại là một “rào cản” khiến mọi người tìm mọi cách để né tránh và trốn thuế.

Nguyễn Tuấn

Từ khoá: người lao động gia bão trợ cấp mức thu nhập người dân